Hybride of elektrisch: wat is een verstandige keuze?

Bij de aanschaf van een auto, of dat nou een benzine, hybride of elektrische auto is, wordt vaak vooral de aanschafprijs vergeleken. Welke auto is op papier het voordeligst om aan te schaffen? Maar de aanschafprijs, die vertelt maar een deel van het verhaal. Een auto die voor een groter bedrag in de showroom staat, kan onderaan de streep zomaar eens goedkoper uitvallen. De echte vraag bij het oriënteren op een auto is: wat kost de auto per maand of per gereden kilometer? Dat noemen we de Total Cost of Ownership, oftewel TCO. En die TCO, die kan nog wel eens verrassend uitpakken als we kijken naar hybride en elektrische auto’s.

Waaruit bestaat een TCO?

De TCO bestaat uit alle kosten die je maakt tijdens het bezit en gebruik van je auto. Denk bijvoorbeeld aan de aanschafprijs en afschrijving, de brandstof- of laadkosten, onderhoudskosten, verzekering en wegenbelasting. Door al deze kosten mee te nemen in de berekening, krijg je een eerlijker beeld van wat een auto in de praktijk kost. En dan komt een elektrische auto vaak gunstiger uit de vergelijking dan je misschien zou verwachten.

In dit blog gaan we voor de hybride auto uit van een volwaardige hybride (HEV). Een HEV is voorzien van een brandstofmotor en een accu, maar die laatste kan je niet opladen. De accu is groot genoeg om bij lage snelheden elektrisch te rijden, maar bij de vraag naar meer vermogen springt de brandstofmotor bij. De accu laadt zichzelf op en zorgt zo voor een laag verbruik: een actieradius tot 1.000 kilometer of zelfs meer is niet gek voor een HEV.

Je kunt de kosten verdelen in twee soorten. Variabele kosten zijn kosten die afhankelijk zijn van hoeveel kilometers je rijdt. Denk bijvoorbeeld aan brandstof- of laadkosten en onderhoudskosten. Vaste kosten zijn kosten die je altijd hebt. De aanschaf, afschrijving, verzekering en wegenbelasting zijn hier goede voorbeelden van.

Variabele kosten

Brandstof- of laadkosten: elektrisch wint met glans

De grootste besparing van een elektrische auto zit hem in het gebruik. De kosten voor het opladen van een elektrische auto zijn lager dan de brandstofkosten voor een hybride auto. De prijzen zijn natuurlijk afhankelijk van waar je tankt – in de stad is goedkoper dan langs de snelweg – of laadt – thuisladen is goedkoper dan publiek laden, wat weer goedkoper is dan snelladen. Gemiddeld kost benzine zo’n €2,50 per liter, terwijl elektriciteit gemiddeld €0,60 per kWh kost. Hoewel een hybride auto vaak erg zuinig is, wint hij het qua brandstofkosten niet van een elektrische auto, zoals je in dit voorbeeld kunt zien.

Onderhoudskosten: minder slijtende onderdelen, dus minder kosten

Een hybride auto heeft naast een accu ook een traditionele verbrandingsmotor met veel bewegende en slijtagegevoelige onderdelen. Daardoor kunnen onderhouds- en reparatiekosten hoger uitvallen. Een elektrische auto heeft wat dat betreft een simpelere aandrijflijn, met minder bewegende onderdelen. Daardoor is er doorgaans ook minder onderhoud nodig. Ook zijn de onderhoudsintervallen bij een elektrische auto vaak groter dan bij een hybride auto. Alles bij elkaar komt een elektrische auto op het gebied van onderhoud meestal goedkoper uit.

Vaste kosten

Aanschaf: elektrische auto’s worden steeds voordeliger

Qua aanschafprijs is de hybride auto vaak in het voordeel. Nieuw en jong gebruikt zijn auto’s met een hybride aandrijflijn vaak goedkoper dan vergelijkbare auto’s met een elektrische aandrijflijn, al zijn de verschillen soms klein. Daarmee schudt de elektrische auto wel een imago van zich af: het prijsverschil met een hybride (of brandstofauto) is niet meer zo groot als dat het vroeger was.

Gebruikt zien we het vaak andersom. Kijk je naar auto’s met een vergelijkbaar bouwjaar en kilometerstand, dan is een elektrische auto vaak een stuk goedkoper dan een hybride auto.

Afschrijving: hybride is waardevaster

Dat een elektrische occasion goedkoper is dan een hybride occasion, komt voor een deel door de afschrijving, ook wel waardevermindering genoemd. Een elektrische auto schrijft in de eerste paar jaar flink af, waarna de restwaarde stabiliseert. Een hybride auto heeft een gelijkmatigere afschrijving en daarmee een voorspelbaardere restwaarde.

Een tweedehands elektrische auto is daardoor nu juist interessant. Hij is een stuk goedkoper dan nieuw en zal, doordat hij een groot deel van zijn afschrijving al gehad heeft, zijn waarde redelijk goed behouden.

Ga je bijvoorbeeld kijken naar wat bijvoorbeeld een BMW i4 of Volkswagen ID.3 nu nog kost ten opzichte van zijn nieuwprijs, dan zijn die prijzen vaak meer dan gehalveerd. Zulke afschrijving vind je niet bij een hybride auto.

Verzekering en wegenbelasting: het voordeel wordt kleiner

Wanneer je een auto bezit, zijn er een aantal kosten die maandelijks terugkomen: verzekering en wegenbelasting. Wat betreft de verzekering valt een elektrische auto vaak duurder uit dan een vergelijkbare hybride auto. Dat komt met name door het hogere gewicht van een elektrische auto. Maar ook de kostbare en specialistische reparaties en doorgaans hogere nieuwwaarde – hoewel die laatste niet meer altijd geldt – stuwen de verzekeringspremie voor een elektrische auto omhoog. Gemiddeld liggen de premies voor elektrische auto’s zo’n 12% tot 20% hoger dan die van een vergelijkbare hybride auto.

Wegenbelasting wordt ook deels bepaald door het gewicht van de auto. Omdat een elektrische auto vaak zwaarder is, zou je verwachten dat de wegenbelasting een stuk hoger is. Maar de praktijk ligt wat genuanceerder.

Lange tijd waren elektrische auto’s vrijgesteld van wegenbelasting. Hierdoor waren ze fiscaal interessant: de maandelijkse kosten waren namelijk een stuk minder dan die van auto’s met andere aandrijflijnen, zoals hybride auto’s. Dit voordeel wordt echter steeds kleiner. In 2026 betaal je 70% van het reguliere tarief voor een elektrische auto. In 2029 is dat 75% en vanaf 2030 betaal je het volledige tarief voor de wegenbelasting. Een elektrische auto is een stuk zwaarder, waardoor de wegenbelasting een steeds grotere kostenpost wordt.

Wat is een verstandige keuze?

Op de vraag wat een verstandige keuze is, kunnen we geen antwoord geven. Wat een verstandige keuze is, is namelijk voor iedereen anders. Waar voor de één een elektrische auto gunstiger uitvalt, kan een hybride auto voor de ander een slimmere keuze zijn. We kunnen je wel wat richting geven.

Elektrisch rijden pakt vooral gunstig uit wanneer je:

• Veel kilometers rijdt: je bespaart per kilometer, want energie is een stuk goedkoper dan brandstof. Hoe meer kilometers je rijdt, hoe meer je bespaart. Ook zorgt dit ervoor dat je de hogere maandlasten makkelijker terugverdient;

• Thuis of openbaar kunt laden: laden is goedkoper dan tanken. De grootste besparing creëer je door thuis of aan een openbare laadpaal te laden;

• De auto langere tijd gaat rijden: de hogere aanschafprijs en maandlasten kunnen zich over langere tijd terugverdienen in de besparing op brandstofkosten

• Minder onderhoudskosten wilt: een elektrische auto heeft minder, en minder vaak, onderhoud nodig dan een hybride auto, omdat er minder slijtagegevoelige onderdelen zijn. Hierdoor bespaar je op onderhoudskosten;

• Je veel stads- en woon-werkverkeer rijdt: een elektrische auto is het efficiëntst bij korte en regelmatige ritten.

Het kantelpunt zit vaak rond de 20.000 kilometer per jaar. Als je meer dan 20.000 kilometer per jaar rijdt, compenseren de lagere laadkosten en minder onderhoud de hogere maandlasten en aanschafprijs van een elektrische auto. Rijd je minder dan 20.000 kilometer per jaar, dan wordt het lastiger om de hogere lasten terug te verdienen. Een hybride auto is dan vaak een voordeliger alternatief. Een hybride auto is ook gunstiger wanneer je:

• Geen eigen laadmogelijkheid hebt: wanneer je afhankelijk bent van openbare laadpalen en snelladers, dan kan het opladen snel in de papieren lopen. De besparing op brandstofkosten wordt dan steeds kleiner;

• Een goedkope auto zoekt: een hybride auto is vaak goedkoper in aanschaf dan een elektrische auto. Dat hangt wel af van of je een nieuw, jong gebruikt of gebruikt exemplaar koopt;

• De auto niet lang gaat houden: de hogere maandlasten en aanschafprijs van een elektrische auto verdien je niet op korte termijn terug;

• Veel lange ritten maakt zonder laadzekerheid: een hybride auto biedt meer flexibiliteit en minder planning.

Wil je voor jezelf de vergelijking maken? Bekijk dan eens de LaadTankVergelijker, waar je in één oogopslag de besparing op brandstof ziet bij jouw type auto, jaarkilometrage en laadmogelijkheden. Het complete kostenplaatje voor jouw situatie bereken je makkelijk met behulp van deze handige tool van de Nederlandse overheid.